မျက်နှာပြင်ရေတွင် မှိုင်းခြင်း

မှိုင်းခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ။
turbidity ဆိုသည်မှာ အလင်းဖြတ်သန်းမှုကို ပျော်ရည်တစ်ခု ပိတ်ဆို့ခြင်းအတိုင်းအတာကို ရည်ညွှန်းပြီး ၎င်းတွင် ဆိုင်းငံ့ထားသော အရာဝတ္ထုများကြောင့် အလင်းပြန့်ကျဲခြင်းနှင့် ပျော်ဝင်ပစ္စည်းမော်လီကျူးများမှ အလင်းစုပ်ယူခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
အရည်ထဲမှာရှိတဲ့ ဆိုင်းငံ့ထားတဲ့ အမှုန်အမွှားအရေအတွက်ကို ဖော်ပြတဲ့ ကန့်သတ်ချက်တစ်ခုပါ။ ရေထဲမှာရှိတဲ့ ဆိုင်းငံ့ထားတဲ့ အရာတွေရဲ့ ပါဝင်မှု၊ အရွယ်အစား၊ ပုံသဏ္ဍာန်နဲ့ အလင်းယိုင်ညွှန်းကိန်းလိုမျိုး အချက်တွေနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ ရေအရည်အသွေး စမ်းသပ်မှုမှာ ဆိုင်းငံ့မှုဟာ အရေးကြီးတဲ့ အညွှန်းကိန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရေထဲမှာရှိတဲ့ ဆိုင်းငံ့ထားတဲ့ အစိုင်အခဲတွေရဲ့ ပါဝင်မှုကို ထင်ဟပ်စေပြီး လူတွေရဲ့ ရေအရည်အသွေးကို အာရုံခံ အကဲဖြတ်ရာမှာ အခြေခံတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုင်းငံ့မှုကို ရေနမူနာကနေ အလင်းရောင်ဖြတ်သန်းသွားတဲ့အခါ ရေထဲက အမှုန်အမွှားတွေ ပြန့်ကျဲနေတဲ့ အလင်းပမာဏကို တိုင်းတာခြင်းအားဖြင့် တိုင်းတာလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီအမှုန်အမွှားတွေဟာ အရွယ်အစားအားဖြင့် မိုက်ခရွန်နဲ့ အောက်မှာ ရှိပြီး သေးငယ်ပါတယ်။ ခေတ်မီကိရိယာတွေမှာ ပြသတဲ့ ဆိုင်းငံ့မှုဟာ ပြန့်ကျဲနေတဲ့ ဆိုင်းငံ့မှုဖြစ်ပြီး ယူနစ်ကတော့ NTU (Nephelometric Turbidity Units) ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုင်းငံ့မှုကို တိုင်းတာခြင်းဟာ သောက်သုံးရေရဲ့ အရည်အသွေးကို အကဲဖြတ်ရာမှာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရေရဲ့ ကြည်လင်မှုနဲ့သာမက ရေထဲက အဏုဇီဝတွေရဲ့ ပါဝင်မှုအဆင့်ကို သွယ်ဝိုက်ပြီး ထင်ဟပ်စေလို့ပါပဲ။ ပိုးသတ်ဆေးအာနိသင်ကို ထိခိုက်စေလို့ပါ။
ရေနမူနာတစ်ခုမှတစ်ဆင့် အလင်းမည်မျှဖြတ်သန်းနိုင်သည်ကို ဆုံးဖြတ်သည့် နှိုင်းရတိုင်းတာမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ အလင်းပိုမိုများပြားလေ၊ နမူနာမှတစ်ဆင့် အလင်းနည်းပါးလေဖြစ်ပြီး ရေသည် "ပိုမိုမှုန်ဝါးလာလေ" ဟုထင်ရလိမ့်မည်။ အလင်းပိုမိုများပြားလာခြင်းသည် ရေထဲတွင် ဆိုင်းငံ့ထားသော အစိုင်အခဲအမှုန်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ရေမှတစ်ဆင့် အလင်းကို ထုတ်လွှင့်မည့်အစား ပြန့်ကျဲစေသည်။ ဆိုင်းငံ့ထားသော အမှုန်များ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဂုဏ်သတ္တိများသည် စုစုပေါင်း မှောင်မိုက်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ အရွယ်အစားကြီးမားသော အမှုန်များသည် အလင်းကို ပြန့်ကျဲစေပြီး ရှေ့သို့ စုစည်းပေးသောကြောင့် ရေမှတစ်ဆင့် အလင်းပို့လွှတ်မှုကို အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းဖြင့် မှောင်မိုက်မှုကို တိုးစေသည်။ အမှုန်အရွယ်အစားသည် အလင်း၏ အရည်အသွေးကိုလည်း သက်ရောက်မှုရှိသည်။ အမှုန်ကြီးများမှာ အလင်း၏ ရှည်လျားသော လှိုင်းအလျားများသည် တိုတောင်းသော လှိုင်းအလျားများထက် ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ပြန့်ကျဲစေပြီး အမှုန်ငယ်များသည် တိုတောင်းသော လှိုင်းအလျားများတွင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပြန့်ကျဲမှုအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။ အမှုန်ပါဝင်မှု မြင့်တက်လာခြင်းသည် အလင်းသည် အမှုန်အရေအတွက် တိုးလာခြင်းနှင့် ထိတွေ့ပြီး အမှုန်များအကြား အကွာအဝေးတိုတောင်းလာသည်နှင့်အမျှ အလင်း၏ ဖြတ်သန်းမှုကို လျော့ကျစေပြီး အမှုန်တစ်ခုလျှင် ပြန့်ကျဲမှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

ထောက်လှမ်းခြင်းမူ
အရည်များ၏ turbidity ကိုတိုင်းတာရန် အသုံးများသောနည်းလမ်းတစ်ခုမှာ ၉၀ ဒီဂရီ scattering နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် Lorentz-Boltzmann ညီမျှခြင်းဖြင့်ဖော်ပြထားသော scattering ဖြစ်စဉ်ကိုအခြေခံသည်။ ဤနည်းလမ်းသည် photometer သို့မဟုတ် photometer ကို အသုံးပြု၍ စမ်းသပ်နေသောနမူနာမှတစ်ဆင့်ဖြတ်သန်းသွားသောအလင်း၏ပြင်းထန်မှုနှင့် ၉၀ ဒီဂရီ scattering ဦးတည်ရာတွင်နမူနာမှပြန့်ကျဲနေသောအလင်း၏ပြင်းထန်မှုကိုတိုင်းတာပြီးတိုင်းတာထားသောတန်ဖိုးများအပေါ်အခြေခံ၍နမူနာ၏ turbidity ကိုတွက်ချက်သည်။ ဤနည်းလမ်းတွင်အသုံးပြုသော scattering theorem မှာ- Beer-Lambert Law ဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရီသည် uniformly radiating plane wave ၏လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင်၊ ယူနစ်အရှည်အတွင်းရှိ electro-optical response သည် optical path length ၏ exponential function နှင့်အတူလျော့ကျသွားသည်ဟုသတ်မှတ်ထားပြီး၎င်းသည် classic Beer-Lambert law ဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အရည်တွင်ဆိုင်းငံ့ထားသော အမှုန်များကိုထိမှန်သောအလင်းရောင်ခြည်များသည် အကြိမ်ပေါင်းများစွာပြန့်ကျဲနေပြီး အချို့သောရောင်ခြည်များသည် ၉၀ ဒီဂရီထောင့်များတွင်ပြန့်ကျဲနေသည်။ ဤနည်းလမ်းကိုအသုံးပြုသည့်အခါ ကိရိယာသည် ဤအမှုန်များ ၉၀ ဒီဂရီထောင့်တွင် ပြန့်ကျဲနေသော အလင်းပြင်းအားနှင့် ပြန့်ကျဲမှုမရှိဘဲ နမူနာမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သန်းသွားသော အလင်းပြင်းအားအချိုးကို တိုင်းတာမည်ဖြစ်သည်။ turbidity အမှုန်များ၏ ပြင်းအားတိုးလာသည်နှင့်အမျှ ပြန့်ကျဲနေသော အလင်းပြင်းအားလည်း တိုးလာပြီး အချိုးကြီးလာမည်ဖြစ်သောကြောင့် အချိုး၏အရွယ်အစားသည် ဆိုင်းငံ့ရည်တွင်ရှိသော အမှုန်အရေအတွက်နှင့် အချိုးကျသည်။
တကယ်တော့၊ တိုင်းတာတဲ့အခါ အလင်းရင်းမြစ်ကို နမူနာထဲကို ဒေါင်လိုက်ထည့်သွင်းပြီး နမူနာကို 90° ပြန့်ကျဲထောင့်မှာ ထားရှိပါတယ်။ နမူနာကို မဖြတ်သန်းဘဲ တိုက်ရိုက်တိုင်းတာထားတဲ့ အလင်းပြင်းအားနဲ့ ဖိုတိုမီတာနဲ့ နမူနာမှာ ထုတ်ပေးတဲ့ 90° ပြန့်ကျဲနေတဲ့ အလင်းပြင်းအားကို တိုင်းတာပြီး colorimetric တွက်ချက်မှုနည်းလမ်းနဲ့ ပေါင်းစပ်ခြင်းအားဖြင့် နမူနာရဲ့ turbidity တန်ဖိုးကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။
ဤနည်းလမ်းသည် တိကျမှုမြင့်မားပြီး ရေ၊ စွန့်ပစ်ရေ၊ အစားအစာ၊ ဆေးဝါးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် turbidity တိုင်းတာရာတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုသည်။

မျက်နှာပြင်ရေတွင် နောက်ကျိခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းကား အဘယ်နည်း။
မျက်နှာပြင်ရေတွင် နောက်ကျိမှုသည် အဓိကအားဖြင့် ရေထဲတွင် ဆိုင်းငံ့ထားသော အရာဝတ္ထုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ 12
ဤဆိုင်းငံ့ထားသော အရာများတွင် ရွှံ့၊ ရွှံ့စေး၊ အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများ၊ အော်ဂဲနစ်မဟုတ်သောပစ္စည်းများ၊ ရေပေါ်မျောနေသောပစ္စည်းများနှင့် အဏုဇီဝများ စသည်တို့ ပါဝင်ပြီး ရေထဲသို့ အလင်းရောင်ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားဆီးပေးသောကြောင့် ရေကန်ကို နောက်ကျိစေသည်။ ဤအမှုန်အမွှားများသည် မုန်တိုင်းများ၊ ရေစီးကြောင်းများ၊ လေတိုက်ခတ်ခြင်း စသည်တို့ကဲ့သို့သော သဘာဝဖြစ်စဉ်များမှ သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးရေး၊ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် မြို့ပြထုတ်လွှတ်မှုကဲ့သို့သော လူသားများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များမှ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ နောက်ကျိမှုကို တိုင်းတာခြင်းသည် ရေထဲတွင် ဆိုင်းငံ့ထားသော အစိုင်အခဲများ ပါဝင်မှုနှင့် အချိုးကျလေ့ရှိသည်။ ပြန့်ကျဲနေသော အလင်းရောင်၏ ပြင်းအားကို တိုင်းတာခြင်းဖြင့် ရေထဲတွင် ဆိုင်းငံ့ထားသော အစိုင်အခဲများ၏ ပြင်းအားကို အကြမ်းဖျင်း နားလည်နိုင်သည်။
မှိုင်းမှုတိုင်းတာခြင်း
Lianhua turbidity meter LH-P305 သည် 90° ပြန့်ကျဲနေသောအလင်းနည်းလမ်းကို အသုံးပြုထားပြီး 0-2000NTU အတိုင်းအတာရှိသည်။ ရေ၏ chromaticity အနှောင့်အယှက်ကို ရှောင်ရှားရန် dual wavelengths ကို အလိုအလျောက်ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ တိုင်းတာမှုသည် ရိုးရှင်းပြီး ရလဒ်များသည် တိကျသည်။ turbidity ကို မည်သို့တိုင်းတာရမည်နည်း။
၁။ ကြိုတင်အပူပေးရန်အတွက် လက်ကိုင် turbidity meter LH-P305 ကိုဖွင့်ပါ၊ ယူနစ်မှာ NTU ဖြစ်သည်။
၂။ သန့်ရှင်းသော ရောင်စုံတိုင်းတာသည့်ပြွန် ၂ ခုကိုယူပါ။
၃။ ပေါင်းခံရေ ၁၀ မီလီလီတာယူပြီး နံပါတ် ၁ ရောင်စုံပြွန်ထဲသို့ ထည့်ပါ။
၄။ နမူနာ ၁၀ မီလီလီတာကိုယူပြီး ရောင်စုံပြွန်နံပါတ် ၂ ထဲသို့ထည့်ပါ။ အပြင်ဘက်နံရံကို သန့်ရှင်းစွာ သုတ်ပါ။
၅။ ရောင်စုံတိုင်းတာသည့် တိုင်ကီကိုဖွင့်ပြီး နံပါတ် ၁ ရောင်စုံတိုင်းတာသည့်ပြွန်ထဲသို့ထည့်ကာ 0 ခလုတ်ကိုနှိပ်ပါ၊ မျက်နှာပြင်တွင် 0 NTU ပြသပါလိမ့်မည်။
၆။ နံပါတ် ၁ ရောင်စုံပြွန်ကို ထုတ်ယူပြီး နံပါတ် ၂ ရောင်စုံပြွန်ထဲသို့ ထည့်ကာ တိုင်းတာခလုတ်ကို နှိပ်ပါ၊ မျက်နှာပြင်က ရလဒ်ကို ပြသပေးပါလိမ့်မည်။
လျှောက်လွှာနှင့်အကျဉ်းချုပ်
ရေအရည်အသွေးကို တိုင်းတာရာတွင် ရေတိမ်ခြင်းသည် အရေးကြီးသော တိုင်းတာမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေတိမ်မှု မြင့်မားခြင်းသည် ဘက်တီးရီးယား၊ ပရိုတိုဇိုအာ၊ အာဟာရဓာတ်များ (နိုက်ထရိတ်နှင့် ဖော့စဖရပ်စ်ကဲ့သို့)၊ ပိုးသတ်ဆေး၊ မာကျူရီ၊ ခဲနှင့် အခြားသတ္တုများ အပါအဝင် လူသား၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်များကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ရေညစ်ညမ်းမှုများ ရှိနေခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ မျက်နှာပြင်ရေတွင် တိမ်မှု မြင့်တက်လာခြင်းသည် ရေကို လူသားများ သောက်သုံးရန် မသင့်တော်စေပြီး ရောဂါဖြစ်စေသော အဏုဇီဝများကဲ့သို့သော ရေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါပိုးမွှားများကို ရေမျက်နှာပြင်သို့ ပေးပို့နိုင်သည်။ တိမ်မှု မြင့်မားခြင်းသည် မိလ္လာစနစ်များမှ စွန့်ပစ်ရေ၊ မြို့ပြရေစီးဆင်းမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကြောင့် မြေဆီလွှာ တိုက်စားခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် တိမ်မှု တိုင်းတာခြင်းကို အထူးသဖြင့် လယ်ကွင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုသင့်သည်။ ရိုးရှင်းသော ကိရိယာများသည် ယူနစ်အမျိုးမျိုးမှ ရေအခြေအနေများကို ကြီးကြပ်မှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပြီး ရေအရင်းအမြစ်များ၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပူးတွဲကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။


ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်